آشنایی با محله افسریه

افسریه یکی از محلههای قدیمی و پرجمعیت جنوب شرق تهران است که در منطقه ۱۴ شهرداری واقع شده است. این محله از غرب به بزرگراه بسیج، از جنوب به شهرک والفجر، از شمال به خیابان رحیمی (خیابان ۴۶) و از شرق به قصر فیروزه و کوه و از جنوب شرقی به سهراه افسریه و مسعودیه میرسد.1 نامگذاری این محله به افتخار دارنده نخستین زمینهای آن، “افسر الملوک” انجام گرفتهاست. افسریه را میتوان به عنوان نخستین محله از نظر مهندسی شهرسازی در تهران در بدو تأسیس نام برد. افسریه از معدود محلههای تهران است که از سیستم کدینگ در نامگذاری خیابانها استفاده شده و آدرسدهی در این محله بهصورت شماره خیابان و پلاک است . این امر پیدا کردن آدرسها را بسیار ساده میکند. خیابانهای افسریه به طور منظم و عمود بر هم طراحی شدهاند که این موضوع به سهولت رفت و آمد و دسترسی به نقاط مختلف محله کمک میکند. افسریه به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم میشود: افسریه شمالی: از خیابان ۱ تا ۲۹ در منطقه ۱۵ شهرداری تهران قرار دارد. افسریه جنوبی: از خیابان ۳۰ تا ۴۵ در منطقه ۱۴ شهرداری تهران قرار دارد. افسریه محلهای با فرهنگ غنی و مردمی خونگرم و مهماننواز است. وجود قومیتهای مختلف در این محله، به غنای فرهنگی آن افزوده است. با توجه به تراکم جمعیت و فعالیتهای تجاری، ترافیک در ساعات اوج تردد در برخی از معابر افسریه مشهود است. با وجود پارکها و بوستانهای موجود، نیاز به افزایش سرانه فضای سبز در این محله احساس میشود. در کل، افسریه محلهای با اصالت، امکانات مناسب و مردمی خونگرم است که زندگی در آن میتواند تجربهای خوشایند باشد.

تاریخچه شکلگیری محله افسریه به اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی بازمیگردد. در آن زمان، زمینهای این منطقه متعلق به شخصی به نام “افسرالملوک اعلمی” از نوادگان قاجار و از فرزندان علی وثوقالدوله بود.
در ابتدا، این منطقه عمدتاً شامل زمینهای کشاورزی و باغها بود. با افزایش جمعیت تهران و نیاز به توسعه شهری، اراضی افسریه به تدریج به قطعات کوچکتر تقسیم و به مردم فروخته شد.
در دهه ۱۳۴۰، “شرکت افسریه” با هدف ساخت مسکن برای کارکنان دولت و ارتش تأسیس شد. این شرکت نقش مهمی در توسعه و ساختوساز افسریه ایفا کرد. از جمله اقدامات این شرکت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
طراحی خیابانبندی منظم و مدرن: افسریه یکی از نخستین محلههای تهران است که با طرح و نقشه قبلی و با خیابانبندی منظم ساخته شد. این امر به سهولت رفت و آمد و دسترسی به نقاط مختلف محله کمک میکند.
استفاده از سیستم کدینگ در نامگذاری خیابانها: افسریه از معدود محلههای تهران است که از سیستم کدینگ در نامگذاری خیابانها استفاده شده و آدرسدهی در این محله بهصورت شماره خیابان و پلاک است. این امر پیدا کردن آدرسها را بسیار ساده میکند.

ساخت مسکن با کیفیت مناسب: شرکت افسریه در ساخت مسکن برای کارکنان دولت و ارتش از استانداردهای ساختمانی مناسبی استفاده کرد و این امر به کیفیت ساختوساز در این محله کمک کرد.
پس از انقلاب اسلامی، توسعه افسریه ادامه یافت و جمعیت آن به طور قابل توجهی افزایش یافت. با افزایش جمعیت، نیاز به امکانات و خدمات رفاهی نیز افزایش یافت و در سالهای اخیر، شاهد ساخت مراکز خرید، مراکز آموزشی و درمانی، پارکها و فضاهای سبز در این محله بودهایم.
امروزه، افسریه به عنوان یکی از محلههای قدیمی و پرجمعیت تهران شناخته میشود که از امکانات رفاهی و خدماتی خوبی برخوردار است و مردمی خونگرم و مهماننواز دارد.
سبک معماری غالب در افسریه را میتوان مدرنیستی با رویکرد عملکردگرا دانست. این سبک در دهه ۱۳۴۰ و همزمان با ساخت و ساز اولیه محله توسط شرکت افسریه رواج یافت. در آن زمان، تمرکز اصلی بر روی کارایی، سادگی و هزینه کم در ساخت و ساز بود.

